نمونه سوال زبان فارسی 3 ریاضی و تجربی
درس 1 (زبان شناسي)
1- چرا واج هاي «/ب/ و /پ/ » نمي توانند بدون فاصله كنار يكديگر قرار بگيرند؟
2- الگوي هجايي واژه ي « پارس» را بنويسيد.
3- جمله ي « درخت ، آسمان آبي را شخم مي زند » بر اساس كدام قواعد تركيب زباني نادرست است ؟
4- در هر يك از جمله هاي زير كدام قاعده ي تركيب زباني رعايت نشده است؟
الف) « من ، من را در آينه ديدم. »
ب) « درخت ، به ديدار من شتافت.»
5- الگوي هجايي واژه ي « گل » را بنويسيد .
6- براي هر يك از الگو هاي هجايي زير يك تكواژ بنويسيد .
الف) صامت + مصوت ب) صامت + مصوت + صامت + صامت
7- براي رعايت نكردن هريك از قواعد « معنايي» و « كاربردي » مثالي بنويسيد .
8- چرا نمي توان واحد زباني « ْبپْر » را توليد كرد ؟
9- گروه اسمي « خندان چهره آن ها »را با توجه به قواعد هم نشيني اصلاح كنيد.
10- به چه دليل كاربرد واحد هاي زباني زير نادرست است؟
الف)تو ، تو را از ديد ديگران پنهان نمودي ب) صميمي دوستان آرزوي ديدن خوب.
12-الگوي هجايي واژه ي « چاره » را بنويسيد.
13-براي رعايت نكردن هريك از قواعد « واجي » و « هم نشيني » مثالي ذكر كنيد.
درس 3 ( نگارش )
1- جملات زير را ويرايش كنيد:
الف) عدم بارندگي در كمبود آب هاي زير زميني بي تأثير نمي باشد.
ب ) اين موضوع ساده اي است كه مشمول حال هر انساني در هر زمان مي شود .
ج ) يك افسر حفاظت دشمن يك گلوله در كرد و كلّه ي يكي از مخالفان را زد.
د ) بيداري مسلمانان را فرا گرفته است.
و ) بازرسان با توجّه به سوابق گذشته ي متّهم، نتايج به دست آمده را تلفنا يا با پست گزارش مي كنند.
م ) تلفنا از دوستم كه از بيماري شديدي برخوردار است دلجويي كردم.
ن ) بازرسين با توّجه به گذ شته ي متّهم نتايج را تلفني يا به وسيله ي پست گزارش مي كنند.
ﻫ ) كاهش بارنده گي در پارسال گذشته ، در كمبود منابع آب هاي تحت الارضي بي تأثير نيست.
ي ) آيا چگونه بازيكني مي تواند توپ را براي مهاجم تيم مقابل واگذار كند؟
2- در باره ي اشكال هاي نگارشي عبارت زير توضيح دهيد.
« صبح وقتي اون اومد به قول معروف حوصله نداشتم . »
درس 5 ( املا )
1- شكل صحيح املاي واژه هاي نادرست را بنويسيد.
براعت و بيزاري – وحله ي اوّل –سفير دربار – مؤانست و هم نشيني - رعشه ي سحمناك – عزل و نسب – لعامت و پستي .
2- شكل درست همزه / ء / را در كلمه ي « ء / ء /تلاف » بنويسيد.
3- شكل درست همزه / ء / را در كلمه هاي زير بنويسيد : الف ) ﻟ / ء / امت ب) ﻣ / ء / اخذ
درس 6 ( دستور )
1- در جمله ي مركب « هر چه ارزان تر ، بهتر.» چه بخش هايي حذف شده اند؟
2- فعل مناسب را از داخل كمانك انتخاب نماييد
الف) مردم با اتّحاد و يك پارچگي به موفقيّت (دست يافت – دست يافتند ) .
ب) هيئت رسيدگي حل اختلاف نظر نهايي خود را ( اعلام كرد – اعلام كردند ).
3- درجمله ي « درخت هرچه بارش بيش ، سرش خم تر » كدام يك از اجزاي جمله حذف شده است؟ به چه قرينه اي ؟
4- فعل كدام عبارت درست است ؟ دليل آن را توضيح دهيد.
الف ) هيئت دولت گفتند. ب) هيئت دولت گفت.
5- كدام جمله درست است؟ دليل پاسخ خود را توضيح دهيد.
الف ) يكي آمدند. ب) يكي آمد.
6- اگر « هيچ كدام » در جمله اي نهاد باشد فعل آن چگونه است ؟
7- فعل كدام عبارت درست است ؟ دليل پاسخ خود را توضيح دهيد.
الف) كاروان به مقصد رسيدند. ب) ) كاروان به مقصد رسيد.
8- در عبارت زير ، چه بخشي حذف شده است و به چه قرينه اي ؟
« بعداز ظهري بود و هوا آفتابي و بچه ها سرشان گرم بود . »
9 - در عبارت زير ، كدام يك از اجزاي جمله حذف شده است و به چه قرينه اي ؟
« من گفتم : اين چه بهتر كه تو هم با ما همراه مي شوي. »
10 - با توّجه به عبارت « ققنوس به آرامي بر توده ي هيزم نشست .»
الف) با افزودن تكواژ متعدي ساز، فعل جمله را متعدي كنيد.
ب ) جمله را به صورت مجهول بنويسيد.
11- صامت هاي ميانجي واژه هاي « بيگانگي » و « زانوان » را مشخص كنيد.
12- صامت ميانجي در واژه ي « گيسوان » كدام است ؟
13-واج ميانجي را در واژه هاي زير مشخص كنيد .
الف) زيبايي ب) نياكان ج) روستايي
درس 7 ( نگارش )
1- جمله ي زير را با كلمات مناسب كامل كنيد:
مقاله يا نوشته هاي تشريحي حاصل .......... و .............. هستند.
۲ – عام ترين و رايج ترين راه تشريح يك چيز چيست؟
3- نگارش هاي تحقیقی، چه نوع نوشته هايي هستند ؟
4- نوشته هاي تشريحي حاصل چيست ؟
5- نوشته هاي تحليلي حاصل ............ و نوشته هاي تحقیقی براساس ............. هستند.
6- نوع نگارش نوشته ي زير را بنويسيد :
« مدرسه دو طبقه بود ونوساز و دردامنه ي كوه تنها افتاده بود و آفتاب رو بود يك فرهنگ دوست ، عمارتش را وسط زمين هاي خودش ساخته بود ، تابلوي مدرسه هم حسابي بزرگ و خوانا ، از صد متري داد مي زد كه : توانا بود هركه ... . »
7- به شيوه ي نگارش نوشته ي زير ، اصطلاحا چه مي گويند؟
« اتاق نسبتا بزرگ بود با دو پنجره به سمت آفتاب و پرده هايي رنگ و رو رفته. درگوشه اي از اتاق يك ميز گرد كوچك با دو صندلي قرار داشت. »
.....................................................................................................................................................
8- پسوند « ان » در هر يك از واژه هاي زير چه معنايي دارد؟
سپاهان - بامدادان – مردان – پاييزان – كوهان
9- كدام علامت جمع فارسي ( ها ، ان )فعّال تر است ؟ مثالي بنويسيد.
10- « ان » در واژه هاي زير نشانه ي چيست؟ معني آن ها را بنويسيد .
بهاران – پاكان – گيلان – شادان
درس 8 ( دستور )
1- از مصدر « باز گشتن » مضارع التزامي اوّل شخص مفرد بسازيد.
2- با توجّه به عبارت : « ققنوس ، پرنده ي تاريخ ساز كه از شرق بر مي خيزد و در آسمان بي رؤيا و كابوس وار ملّت ها، بال هايش را مي گشايد. »
الف) فعل جمله ي اوّل از نظر ساختمان چگونه است؟
ب ) فعل جمله دوم را به صورت« ماضي استمراري » بنويسيد.
3-در جمله ي « ققنوس بر روي تلّ هيزم خود نشسته بود »
الف) زمان و شخص فعل آن را بنويسيد.
ب ) جمله را به طور كامل گذرا به مفعول كنيد.
4- در نوشته ي زير نوع افعال را از نظر ساختمان ( ساده ، پيشوندي و مركب )بنويسيد .
« دانش آموزان اگر درسي را دوست داشته باشند مي كوشند تا مطالب مهم آن را فرا گيرند و به موفقيت برسند. »
5- با مصدر« گرفتن » در معاني مختلف دو جمله بنويسيد .
6- باتوجّه به متن زير به پرسش ها پاسخ دهيد.
« گويي در ميان اين كاروان كوچك، بذر عشق پاشيده بودند ، عشقي كه زندگي و شادي مي آفريد و در برابر دروغ و خودخواهي ، سرسختانه مي ايستاد وبراي راستي و حقيقت تلاش مي كرد. »
الف ) فعل « پاشيده بودند » را مجهول كنيد. ( با همين زمان و شخص )
ب ) فعل جمله ي آخر ساده است يا مركب؟ چرا ؟
ج ) فعل « مي آفريد » را به صورت مضارع التزامي بنويسيد . ( با حفظ شخص )
7- فعل « مي باريد » را به صورت ماضي مستمر بنويسيد.
8- فعل جمله هاي زير را گذرا كنيد:
الف) پرنده از روي شاخه ي درخت پريد. ب) سنگي روي زمين افتاد.
9- با توجّه به عبارت « ققنوس به آرامي بر توده ي هيزم نشست. »:
الف ) با افزودن تكواژ متعدي ساز، فعل جمله را متعدي كنيد.
ب ) جمله را به صورت مجهول بنويسيد .
10- افعال مشخص شده در عبارت زير ، از نظر ساختمان چگونه اند ؟
« گاندي سال هاي زندگي اش را در پانسيون هاي ارزان قيمت گذراند واز معاشرت با سفيد پوستان روي برتافت. »
11- در جمله ي « سراسر عمرشان را در چادر باز عشايري گذرانده بودند » زمان و نوع فعل« گذرانده بودند » چيست ؟
12- در جمله هاي زير كاربرد كدام واژه ها نادرست است؟ شكل صحيح آن ها چيست؟
الف) پس از به پايان رسيدن اقساط وام ، با بانك تصفيه حساب كردم.
ب) پس از مدّتي بحث و گفت و گو ، او از شغل خود استيفا كرد.
درس 9 ( نگارش )
1- هنگام نگارش زندگي نامه علاوه بر رعايت نكات فنّي چه موارد ديگري را بايد رعايت كرد؟
2- در نوشته ي زير كه بخشي از زندگي نامه ي گاندي است ، نويسنده براي خارج نمودن نوشته از حالت عادي از چه شيوه اي استفاده كرده است ؟
« اصلاحگر بود يا قدّيس يا سياستمداري بي پروا؟ در نظر بيش تر جهانيان گاندي اصلاحگري انقلابي بود كه پيروانش در وي چون قدّيسي مي نگريستند.»
3- دو مورد از روش هاي گردآوري اطلاعات در مورد زندگي نامه نويسي را بنويسيد .
4- در نوشته ي زير كه بخشي از زندگي نامه ي ملا صدراي شيرازي است ، نويسنده از چه شيوه اي بهره گرفته است ؟
« ابراهيم نگاه را از لاي در گذراند و به محمّد انداخت. محمّد با چشمان بسته سخن مي گفت. امّا چاره اي نبود. لاي چشم ها را آهسته باز كرد و گفت: عاقبت اين نور مرا كور خواهد كرد ، پدر در را تمام گشود ، با چاشني خشونت. »
5- چه ويژگي هايي در نويسنده سبب مي شود كه يك زندگي نامه اعتبار داشته باشد؟
6- چرا نبايد رنگ ادبي زندگي نامه از جنبه هاي تاريخي آن بكاهد؟
7- در نوشتن زندگي نامه چه عاملي نويسنده را از واقعيّت دور مي سازد؟
8- در زندگي نامه هايي كه شكلي كاملا رمان گونه دارند نويسنده سعي مي كند براساس............ وبا اتكا .............. زندگي يكي از بزرگان را در قالب يك ماجرا بنويسد.
درس 10 ( دستور )
1- با توجّه به جمله ي « هنگام غروب ، خورشيد سرخي دلپذير خود را به آسمان مي دهد.»
الف) جمله چند جزئي است؟ اجزاي اصلي آن را زير نمودار درختي ببريد.
ب ) جمله چند واژه است؟
2- نمودار جمله ي « خاطرات تلخ و شيرين زندگي ، پيمانه ي حيات آدمي را پر مي سازد » را رسم كنيد و اجزاي اصلي آن را نشان دهيد.
3- اجزاي جمله ي زير را در نمودار درختي نشان دهيد.
ابو علي در همدان زندگي مي كرد.
4- جمله ي روبرو چند جزئي و گذرا به چيست؟ « مادر كنار فرزند اشك شوق مي ريزد.»
5- در جمله ي زير ، كدام واژه را معادل فعل « است » محسوب مي كنيم.
« شناخت يعني جدا كردن ارزنده از بي ارزش در همه ي شئون زندگي.»
6- اجزاي تشكيل دهنده ي جمله ي زير را در نمودار درختي مشخص كنيد:
« ايران را سرزمين جاودانه مي دانيم. »
7 - جمله ي زير را به كمك گذرا كردن فعل ( با رعايت زمان ) به جمله ي چهار جزئي با مفعول و متمّم تبديل كنيد. ( شخص فعل اختياري است.)
« من درس را مي فهمم. »
8 - نام اجزاي اصلي را در جمله ي زير بنويسيد .
« پدرم ليسانسم را به ديوار گچ فرو ريخته ي اتاقمان آويخت.»
9 - در متن زير ، كدام جمله به شيوه ي بلاغي بيان گرديده است؟
« بهاران، رقص آرزو هاي من است در پيچ وتاب گيسوان باغ. بيا تا از دست چين نوبرانه ي باد سبدي از طراوت پر كنيم.»
10- عبارت زير ، به شيوه ي بلاغي است يا عادي؟ چرا؟
« رسيد مژده كه آمد بهار و سبزه دميد.»
11- شيوه ي بيان عبارت زير( با توجّه به جابه جايي اجزاي جمله ) چگونه است؟
« بخوان به نام خدا .»
درس 11 ( املا )
1- در تلفّظ كدام يك از واژه هاي زير، فرآيند واجي كاهش اتفاق مي افتد؟ كدام واج آن در زنجيره ي گفتار حذف مي شود؟
اجتماع - دست فروش – زود تر
2 - املاي صحيح واژه هاي نادرست را در گروه كلمات زير بنويسيد .
سفر و هضر – سياق مطلب – معادل و هم تراز – رمق حيات – تحليل قوا – لمهه و لحظه – حركات طعن آلود – نعمت و موحبت.
درس 12 ( نگارش )
1- بيت هاي زير را به نثر بازگرداني كنيد:
اگر هوشمندي به معني گراي كه معني بماند نه صورت به جاي
پسندي كه شهري بسوزد به نار اگر چه سرايت بود در كنار
خاتم ملك سليمان است علم جمله عالم صورت و جان است علم
چه باشد گر خورم صد سال تيمار چو بينم دوست را يك روز ديدار
من از روييدن خار سر ديوار دانستم / كه ناكس ، كس نگردد بدين بالا نشيني ها
2- املاي صحيح واژه هاي زير كدام است ؟
الف) رذل ، رزل ب) مذبور ، مزبور
این وبلاگ فرصتی است برای آنان که نوشته هایی با ارزش می آفرینند اما به دلیل کمی سن و سالشان کسی آن ها را نمی بیند و اگر ببینند هم سرسری و بی تفاوت از کنارشان می گذرند. تهیه کنندگان این وبلاگ این امکان را به نویسندگان کوچک و دانش آموزان مقطع راهنمایی می دهد که آثار و افکار و نوشته هایشان را به معرض نمایش بگذارند تا دیگران بدانند که بزرگی به سن و سال نیست بلکه به فکر و اندیشه است.